FICE Kenya

Van 25 maart tot 2 april vond een FICE professional exchange, FICE vergadering en FICE conferentie plaats in Kenya. Aansluitend namen de internationale partners deel aan een safari in Masaai Mara.

De bevolkingsopbouw van Kenia met een groot percentage kinderen is typisch voor een ontwikkelingsland dat bovendien zwaar getroffen wordt door de ziekte aids.
Het aantal inwoners in 2014 tussen 0-14 jaar bedraagt 42,1%, tussen 15 en 64 jaar 55,2% en het aantal 65-plussers bedraagt 2,7%. Bron: https://www.landenweb.nl/kenia/

Professionele uitwisseling

Met een delegatie van 5 professionals heeft FICE NL deelgenomen aan het uitwisselingsprogramma met FICE Kenya in Kisumu.  Bij aankomst werden we opgehaald van het vliegveld en gingen we direct door naar onze logeeradressen. Dit bleek bij lokale social workers, hun familie en community te zijn. Een vuurdoop in het leven in Afrika:  geen stromend water, een gat in de grond als toilet ver buiten het huis en een teil warm water om te “douchen”. En met de hele vrouwelijke kant van de familie gezamenlijk koken op een  houtvuur.  Een fantastische ervaring om te ervaren hoe veerkrachtig, creatief en cooperatief deze communities zijn. De eigen kracht van deze mensen is verbazingwekkend groot!

In het ene project vangen weduwen weeskinderen op. Zij zorgen dat zij weer naar school gaan, een veilige slaapplek hebben en te eten krijgen. De weduwen en kinderen leren een vak als sieraden maken, sprinkhanen telen, lollies maken etc. Een deel van de opbrengst van de verkoop van producten wordt afgegeven aan de community.

In een ander project werken ze met vrijwilligers die mentor zijn van vaak wel 100 ‘dreamgirls’. De dreamgirls zijn veelal in de prostitutie op straat terecht gekomen. Zij motiveren deze meiden om weer naar school te gaan en/of een onderneming op te zetten.

Gezinnen van kinderen worden ondersteund door het geven van voorlichting en steun om te voorzien in hun eigen onderhoud. Zij krijgen bijvoorbeeld geiten en leren hoe je die moet verzorgen. Net als het opzetten van een groentetuin etc.

Een bijzonder project was de coöperatie van vrouwen, die wekelijks samen geld inleggen dat ze kunnen missen. 100 Keniaanse Shilling, 1 euro,  per week minimaal. Samen beslissen zij waar ze het geld in gaan investeren, schoolgeld voor de kinderen of een kleine onderneming.  Als er door de investering ook opbrengsten zijn wordt een deel daarvan weer afgedragen. Zo groeit het gezamenlijke kapitaaltje. Deze kleine cooperaties nemen momenteel in aantal toe.  Een prachtig voorbeeld van onderlinge steun en groeimogelijkheden.

Opvallend in het bezoek aan de projecten is de wijze waarop alle organisaties hun missie, visie en afspraken op de muren van hun werkruimtes plakken. Talking walls, noemen ze dat. Voor iedereen zichtbaar wat de bedoeling is!

Met begeleiding van de social workers zijn we door twee grote sloppenwijken van Kisumu gelopen.  Er zijn heel veel kinderen, in verhouding tot de volwassenen die de kost moeten verdienen. Zowel in de sloppenwijken als op het platteland wordt de deels polygame samenleving zichtbaar: vrouwen zorgen voor hun eigen gezin, de kinderen en vrouwen delen  de vader met de andere vrouwen waarmee hij getrouwd is. Soms vier tot vijf. Er is altijd een eerste vrouw, die de scepter zwaait. Veel van de huidige problemen in deze families hangen samen met opvoedproblemen door de diversiteit aan vrouwen en hun invloed op eigen en andermans kinderen. Voor ons een bijzondere ervaring de impact van deze wijze van samenleven te zien.

Veel kinderen leven niet meer met hun eigen ouders, door de grote sterfte van volwassenen door aids. Zogenaamde Child Headed Households worden ondersteund door de vrijwilligers uit de Community Based Organisaties naar het voorbeeld van Isibindi uit Zuid Afrika http://naccw.org.za/isibindi

Armoede van grote groepen mensen levert problemen op voor de ontwikkeling van mensen en het land, naast het feit dat er sprake is van een corrupte overheid en een kleine groep burgers met een groot vermogen. De verhoudingen zijn erg scheef dus. Er wordt hard gewerkt om onderwijs voor alle kinderen beschikbaar te maken.  En daarmee de armoede spiraal te doorbreken. ’s Morgens en aan het einde van de middag zie je dan ook in het straatbeeld dat veel kinderen in schooluniform van en naar school lopen. Door de hoge kosten is het niet voor alle kinderen mogelijk om  ook naar het vervolgonderwijs te gaan. Soms wordt het gespaarde geld van de vrouwencooperatie daar voor ingezet.

Workshop sexualiteit

Gitta Griffioen en Hanne Peerenboom hebben een ochtend een workshop gegeven over sexualiteit aan zo’n 50 social workers. Daarin hebben ze de Nederlandse situatie toegelicht en daarna zijn ze ingegaan op het taboe dat ligt op het onderwerp, zowel in Nederland als in Kenya. Aan de hand van de criteria van het vlaggensysteem zijn deelnemers met elkaar in gesprek gegaan. De uitkomsten van de gesprekken waren o.a. dat er meer gedaan moet worden aan voorlichting en praten over seksualiteit; de normale seksuele ontwikkeling, maar ook dat er gekeken moet worden naar de oorzaken van seksueel misbruik, zoals armoede, grote verschillen in macht en laag zelfvertrouwen van meisjes. Een derde punt dat naar voren kwam is dat het bespreekbaar maken van dit onderwerp de relatie van de social worker en het gezin onder druk zet. Gezinnen keren zich af en ontkennen het probleem. Berechting van daders vindt zelden plaats omdat daders via hun macht of geld hun schuld bij de meisjes of gezinnen afkopen.

Zeer herkenbare dillema’s die ook in Nederland spelen dus. Alleen is de schaal waarop dit in Kenya voorkomt zorgwekkend hoog.

Een ander thema waarover we spraken, was de wijze waarop social workers van zich kunnen laten horen naar de overheden. De signalen die zij kennen vanuit het werk zijn belangrijk voor de toekomst van het land. Daarvoor is het nodig dat social workers zich verenigen.  Deze noodzaak wordt sterk gevoeld.

Vergadering FICE

Onder leiding van de nieuwe voorzitter |Hermann Radler (FICE Oostenrijk) hebben we een goede vergadering gehad. Belangrijk onderdeel van de agenda was de toekomstvisie van FICE Internationaal. We hebben goede keuzes met elkaar kunnen maken.

  • Croatie en Bangladesh zijn na een presentatie over hun werkzaamheden, geaccepteerd als nieuwe leden van FICE Internationaal.
  • Quality4Children krijgt een nieuwe impuls, Nederland zal hieraan een bijdrage leveren.
  • Jongerenparticipatie tijdens het congres in Wenen is als zeer positief geëvalueerd. De organisatie van de FICE wereldconferentie 2019  in Israël zal een soortgelijke werkwijze volgen.
  • Een mooie uitkomst is het idee voor een professionele  uitwisseling tussen Nederland en Schotland in combinatie met Bangladesh. En het plan om aan de conferentie in Israël ook een professional exchange tussen Nederland en Israel te koppelen.

Het verslag van de vergadering komt beschikbaar via www.ficeinter.net

Internationale conferentie

Een dag vol kennis en inspiratie door presentaties vanuit alle continenten en specifiek Afrika en Kenya. Door de opzet van het programma was er veel gelegenheid voor gesprek en uitwisseling. Er was sprake van veel herkenning van elkaars dillema’s. De presentaties komen beschikbaar via www.ficeinter.net

Een van de presentaties was door Celcis, Center for Excellence for looked after children Scotland. Zij hebben een MOOC (Massive Open Online Course) georganiseerd met als centraal thema: The UN Guidelines fort he alternative care of children. Start 15 mei, duur 6 weken. Deelname is online en gratis. https://www.celcis.org/training-and-events/events-pages/getting-care-right-children-implementing-un-guidelines-alternative-care-children/

Werkbezoeken

In kleine groepen hebben de deelnemers aan de conferentie een aantal voorzieningen bezocht. Het eerste project dat we zagen was Agape, een opvang voor straatkinderen uit Kisumu.  Veel van de kinderen die opgevangen worden zijn verslaafde lijmsnuivers. Het gaat om een door de Amerikanen gemaneged en betaald project, met een christelijke signatuur.  De hulp is gericht op fysiek herstel, opstart onderwijs en het opzoeken van de oorspronkelijke familie. De meeste kinderen gaan (begeleid) weer terug naar hun familie. Met een gemiddelde opvangtijd van 3 maanden en een succespercentage van 80% na twee jaar is deze aanpak een groot succes te noemen. In Kisumu zijn in vergelijking met andere steden in Kenya minder straatkinderen per inwoner. http://agapechildren.org/

Een tweede bezoek was aan de jeugdgevangenis waar jongens en meisjes verblijven die dader zijn van bijvoorbeeld diefstal of verkrachting, maar ook jongens en meisjes die slachtoffer zijn en daar opgevangen worden om ze te beschermen. Deze gevangenis wordt door de overheid gefinancierd en heeft zichtbaar minder en soms onvoorspelbare middelen om kinderen de juiste behandeling te geven. Het effect op de professionals in deze instelling was voelbaar. De motivatie van de werkers staat echt onder druk, de begeleiding van de kinderen is beperkt. FICE Kenya liet ons daarmee bewust zien wat het verschil is tussen particuliere initiatieven en overheidsorganisaties.

Afsluitend

Met een groep FICE deelnemers hebben we vervolgens deelgenomen aan een safari in de Masaai Mara. Een prachtig wildpark met oneindige savannes en natuurlijk de Big Five. We kijken terug op een enerverende reis met vele, vaak confronterende  indrukken. Deze zijn voor een groot deel ook fotografisch vastgelegd.

FICE Internationaal is er weer in geslaagd de wereldwijde ontmoeting te organiseren tussen mensen die werken met kinderen en families in alternative care en graag kennis willen delen en ontwikkelen.